Nedir & Nasıl

Stabilcoin’lere Yeni Bir Soluk Getiren Fei (FEI) Protocol Nedir?

Giriş

Kullanıcılar bugün merkezsiz bir stabilcoin aradıklarında karşılarına çıkan seçeneklerden memnun değiller. Bir yanda şişirilmiş, borçla desteklenen ve talebe göre ölçeklendirilemeyen stabilcoin’ler işlem görüyor. Diğer tarafta sadece erkenden alanları ödüllendiren, ödülleri merkezileştiren algoritmik stabilcoin’ler. Gerçekten bağımsız bir finans için merkezsiz, adil ve yeterli desteğe sahip bir stabilcoin olması gerekiyor. Fei Protokol bu noktada devreye giriyor ve stabilcoin’ler piyasasında yer edinmeyi planlıyor.

Fei Protocol’ün Ortaya Çıkışı

Stabilcoin’ler merkezsiz finansın (DeFi) temelini oluşturuyor. Kullanıcılar Compound ve Aave gibi merkezsiz uygulamalara dalgalanma endişesi olmadan girmeyi talep ediyor. Ancak var olan bütün stabilcoin’ler bu noktada yetersiz kalıyor. Fiat teminatlı USD ve USDT oldukça merkezi, teminatları tek bir hesapta tutuluyor. Kripto teminatlı stabilcoin’ler ise ölçeklendirme sorunu yaşıyor. Ayrıca bu tip stabilcoin’ler büyük oranda işlem hacimleri için borç ve kaldıraçlara ihtiyaç duyuyor. Yeterince stabil olmamaları kripto destekli stabilcoin’leri seçenek olmaktan çıkarıyor.

Fei protokol bu yaralara merhem olmak istiyor. Fei Protokol ilhamını antik bir taş para birimi olan Rai ya da Fei adıyla alınan para biriminden almış. Tıpkı eski taş paralar gibi FEI stabilcoin’leri de aynı stabilite, basitlik ve her yerde bulunabilirliği sağlamak istiyor.

FEI Stabilcoin Nasıl Çalışır?

FEI stabilcoin’lerinin maksimum arzı bulunmuyor, arz talebe göre artıyor ya da azalıyor. Coin’ler dolaşıma getiri eğrileri yardımıyla giriyor, bu eğriler FEI desteğini 1 dolara sabitlemek için kullanılıyor. Piyasada FEI için talep arttığında kullanıcılar yeniden satın alım yapabiliyor. Giriş fiyatları erkenden FEI’ye katılanları ödüllendirmek adına başlangıçta düşük belirlendi. Ek olarak Fei Protocol’ü yeni tahvillerin yaratılmasını da destekliyor. İlk tahvil ETH ile açıldı diğerleri ERC20 tokenleriyle açılabilecek. Fei Protocol’ün hedefi tamamen merkezsiz bir stabilcoin yaratabilmek. Bu yüzden 3. tarafların token basması söz konusu olmayacak. Başlangıçta ilk arzı yaratabilmek ve fiyatı 1 dolara sabitleyebilmek adına 250 milyon FEI basıldı. Tahvil eğrilerinde ETH satılamayacak ancak 2. bir market yaratılacak (PCV) ve kullanıcılar isterlerse bu market üzerinden ETH’ye dönebilecek.

Birçok platform Bütün Değerin Kitlenmesi modelini kullanıyor. Bu modelde likiditenin artması gerektiğinde platformun enflasyona uğraması gerekiyor. Bu nedenle teşvik miktarını canlı tutabilmek adına daha fazla ödül dağıtılması gerekiyor. Kitlenen değerler karşılığında ödül alındığı için bu değerler sadece ödüllere sadık kalıyor, ödül alamadıklarında kullanıcılar tarafından çekiliyor. Sistem uzun vadede yeterince sürdürülebilir olmuyor. Fei’nin kullandığı sistem PCV’de kar odaklı olmak yerine stabilite artırmak, belirli bir fiyata kadar destek almak gibi farklı çözümler bulunuyor.

FEI’nin Avantajları

Fei Protocol’ün temelde 3 avantajı bulunuyor:

  • Garanti likidite: FEI sahiplerinin balinalar hakkında endişelenmesine gerek yok çünkü likiditenin asıl sahibi protokolün kendisi. FEI getiri eğrisi ile fonlanıyor ve Uniswap’da ETH/FEI paritesinde işlem görüyor.
  • Desteğin dengelenmesi: Destek kısa kalırsa Fei Protokol’ü Uniswap fiyatını ayarlayıp desteği tekrar sağlayabiliyor .
  • Yönetim: PCV‘nin kullanıldığı alanlar da değişebilir. PCV faiz oranları ayarlayabilir ve FEI tokenlerinin borç alınmasının önü açılabilir.

FEI tokenleri yeni bir mekanizma olan Doğrudan Teşvikler ile stabil kalabiliyor. Doğrudan teşvikli bir stabilcoin stabilcoin kullanıldıkça teşviklerini artırıyor. Aynı zamanda ödül ve cezaları ulaşmak istenilen fiyata ulaşmak adına kullanıyor. Bu stabilcoin için 1 borsa “ev” olarak seçiliyor. Diğer borsa ve ikincil marketler ile ev arasında arbitraj yapılabiliyor. Böylece ekosistem kendiliğinden desteğini sağlıyor. Destek fiyatı 1 dolardan ne kadar uzak olunursa ödüller de ona göre belirleniyor.

TRIBE Token

Fei Protocol ilk günden tamamen merkezsiz DAO olarak piyasaya çıktı. TRIBE tokenleride bu DAO’yu kontrol eden tokenlerdir. TRIBE token sahipleri yeni getiri eğrisi eklemek için oy kullanabiliyor ya da yeni gelecek fonlama hakkında kararlar alabiliyorlar.  Fei Protocol DAO’su güçlü olmasına rağmen yönetim bakımından indirgenmiş durumda. Geliştirici ekip kendi kendine çalışabilen ve algoritmik bir yöntem ile DAO’yu yarattı. Otonom bir sistemin daha güçlü olacağı düşünüldü.

Protokol TRIBE tokenlerinin bir kısmını FEI staking havuzlarına gönderiyor. Kullanıcılar dilerlerse FEI yatırarak belirli oranlarda TRIBE token’ı kazabiliyorlar. TRIBE tokenlerinin bir kısmını geliştiriciler ve yatırımcılar alıyor ve bir kısmı da TRIBE hazinesinde kullanılmak üzere saklanıyor. TRIBE token fiyatı ilk çıktığından beri 1 dolar ve 2 dolar arasında işlem gördü.

FEI ve Stabilcoin’lerin Geleceği

Yukarıda belirttiğimiz gibi Fei Protocol’ün diğer stabilcoin’lere kıyasla önemli avantajları bulunuyor. Bu avantajlar DeFi’de FEI’nin ana stabilcoin olmasını sağlayabilir. Tasarımında derin likidite, güçlü mekanizma  ve süreklilik bulunuyor. Deflasyon giderleri destek tam olmadığında FEI’lerini satanlara yansıtılıyor böylece FEI sahipleri için daha uzun süre 1 dolara yakın bir değerde kalmış oluyor. Aynı zamanda TRIBE satışları farklı kullanıcı ve yatırımcıların ekosisteme girmesini kolaylaştırıyor.

Tabii ki tüm bunlar FEI’nin zaman içerisinde ne kadar tercih edileceğine bağlı. FEI’nin özellikleri kulağa oldukça hoş gelse de 3 Nisan’da piyasaya çıkan FEI, ancak 17 gün sonra hedeflenen fiyata yani 1 dolara ulaştı. Projenin arkasında Andreessen Horowitz, Coinbase Ventures ve Framework Ventures gibi elit yatırımcılar olsa da proje başlangıcında bocaladı. Proje piyasaya çıkmadan önce yaklaşık 1 milyar dolar değerinde ETH toplamıştı. FEI elinde sonunda 1 dolar fiyata ulaşmış olsa da piyasa değerinde dalgalanmalar yaşadı. DeFi alanında büyük değişim rüzgarları devam ediyor ve her geçen gün yeni projeler yaratılıyor. FEI’nin de bu alanda kalıcılığını kullanıcılar belirleyecek.

Yorum Yap