Nedir & Nasıl

Bitcoin Gizli İşlemleri Nedir? Yeni Başlayanlar İçin Temel Rehber

Confidential-Transactions-nedir-temel-rehber-coin-bilgi
İlknur Özer

GİRİŞ

Gizli İşlemler, aktarılan varlıkların miktarını ve türünü yalnızca işlemdeki katılımcılara görünür kılarken, mevcut olandan daha fazla kripto para harcanamayacağını kriptografik olarak garanti altına almaya devam eder.

Bu, tamamen sahte (ancak halka açık) kimliklere dayanan Bitcoin’in blok zinciri tarafından sunulan olağan gizliliğin bir adım ötesine geçiyor. Gizli işlemler önemlidir, çünkü yetersiz finansal mahremiyet hem ticari hem de kişisel işlemler için ciddi güvenlik ve gizlilik etkilerine sahip olabilir. Yeterli koruma olmadan hırsızlar çabalarını yüksek değerli hedeflere odaklayabilir, rakipler iş ayrıntılarını öğrenebilir ve müzakere pozisyonları baltalanabilir.

Gizli İşlemler (Confidential Transactions) Nedir?

Gizli İşlemler (CT) ilk olarak Blockstream CEO’su Adam Back tarafından 2013’de ortaya atılmış ve daha sonra Bitcoin geliştiricisi Gregory Maxwell tarafından kapsamı genişletilmiştir. Gizli bir işlem (CT), bir körleme faktörü kullanarak girdileri ve çıktıları şifreleyerek bir işlemin gizliliğini artırmanın bir yöntemidir. Körleme faktörü, basitçe bir Bitcoin işleminin giriş ve çıkışlarını şifrelemek için kullanılan bir sayı dizisidir.

Temelde gizli işlemler, yalnızca bir işlemde yer alan iki tarafın, işlem yapılan miktara göre gizli kalmasına izin verir. Gizli işlemler sayesinde dış gözlemcilerin bu bilgileri bilmeleri engellenir. Bununla birlikte, ağ aynı zamanda gizli bir işlemin geçerliliğini de belirleyebilmelidir. Bu, bir işlemin başlangıcındaki girdi sayısının işlemin sonundaki çıktı sayısına eşit olması sağlanarak elde edilir.

Örnek olarak, Alice ve Bob’u ele alalım ve Alice’in Bob’a 1 bitcoin göndermeye karar verdiği gizli bir işlem başlattığını düşünün. Bu işlem aşağıdaki girdilere sahip olabilir:

  •         Giriş 1 – 0,25 BTC
  •         Giriş 2 – 0,25 BTC
  •         Giriş 3 – 0,25 BTC
  •         Giriş 4 – 0,25 BTC

Girişlerin basitçe önceki Bitcoin işlemlerinin bir referansı olduğunu hatırlamak ve işlem ücreti olmadığını varsayarsak, toplam çıktı 1 BTC’ye eşit olacaktır:

  •         Çıkış 1 – 0.25 BTC
  •         Çıkış 2 – 0.25 BTC
  •         Çıkış 3 – 0.25 BTC
  •         Çıkış 4 – 0.25 BTC

Bu örnek işlemi gizli yapan şey giriş ve çıkış değerlerinin şifrelenmesidir. Şifrelendikten sonra, katılan taraflar dışında hiç kimse işlem gören miktar hakkında bilgi sahibi olmayacaktır.

Gizli İşlemlerin Faydaları

Mevcut haliyle, Bitcoin protokolü iki temel sorundan muzdariptir:

  •         Anonimlik eksikliği
  •         Değişebilirlik eksikliği

Anonimlik eksikliği:

Başlangıçta, Bitcoin gerçekten merkezi olmayan anonim bir dijital para birimi olarak etiketlendi. Ancak durum tam olarak böyle değil. Bitcoin ağındaki her kullanıcı bir genel adresle temsil edildiğinden, işlem geçmişleri bir blok gezgini kullanılarak izlenebilir. Bir genel adres ile gerçek hayattaki bir kullanıcı arasında bir bağlantı kurulacak olsaydı, diğer kullanıcılar tam olarak kiminle işlem yaptıklarını bilebilirlerdi. En iyi ihtimalle, Bitcoin protokolü yalnızca takma ad olarak tanımlanabilir.

Değişebilirlik eksikliği:

Değişebilirlik, basitçe bir malın veya para biriminin başka bir birimle değiştirilebilir olması anlamına gelir. Örneğin ABD doları değiştirilebilir çünkü 1 dolar değer kaybı olmaksızın başka bir dolar ile değiştirilebilir. Tersine, Bitcoinler açık ve erişilebilir bir blok zinciri aracılığıyla izlenebildiğinden, eğer bu Bitcoinler yasadışı faaliyetler için kullanılmışsa veya bu faaliyetler tarafından kazanılmışsa, “lekeli” olarak etiketlenebilir. Yatırımcılar bu bozuk Bitcoinleri kabul etmeyi reddedebilir ve bu nedenle diğer Bitcoinlere kıyasla daha az değerli hale gelebilir. Değer kaybı olmadan değişim artık mümkün değil, yani bu Bitcoin’lerin değiştirilemez olduğu söyleniyor.

Gizli işlemler, giriş ve çıkış değerlerinin şifrelenmesi nedeniyle değiştirilebilirlik sorununu çözer. Çıktıların geçmişi izlenemediğinden, bunların kökenini belirlemek imkansızdır. Bu nedenle bozuk Bitcoin’leri bozulmamış olanlardan ayırt etmeyi zorlaştırır. Aynı nedenden ötürü, belirli bir kullanıcının işlem geçmişini izlemek, genel adresleri ücretsiz olarak mevcut olsa bile önemli ölçüde zorlaşır. Gizli işlemler, bu işlemi gerçekleştirenler için artırılmış bir güvenlik seviyesi sağlar.

Gizli İşlemlerle İlgili Sorunlar Nelerdir?

Başlangıçta, tek bir gizli işlem, normal bir Bitcoin işleminin yaklaşık 16 katı büyüklüğündeydi. Bu daha büyük boyut, gizli işlemlerin halihazırda ölçeklendirme sorunları yaşayan bir Bitcoin protokolüne uygulanmasını zorlaştırır. Bununla birlikte, Gregory Maxwell tarafından yayınlanan bir güncellemede , gizli bir işlemin boyutu, normal bir Bitcoin işleminin boyutunun kabaca 3 katına düşürüldü.

Verideki bu tasarruf, bu teknolojinin uygulanma olasılığını artırır. Yer tasarrufu ile artan gizlilik ve değiştirilebilirlik arasındaki denge, gizli işlemlerin Bitcoin protokolüne entegre edilmesi için daha güçlü bir argüman sağlar. Böyle bir entegrasyon, yumuşak çatal (soft fork)şeklini alabilir .

Bununla birlikte, öncelikle bu teknolojinin tam olarak nasıl uygulanacağı konusunda fikir birliğine varılmalıdır. Bu durum, Bitcoin protokolünde elde edilmesi zorunlu olarak kolay olmayan bir şeydir. Fikir birliği için gerekli olan minimum eşiği karşılamadaki zorluk, gizli işlemlerin daha da gelişmesini yavaşlatabilir veya potansiyel olarak zarar verebilir.

Sonuç

Sonuç olarak, bir Bitcoin işleminin giriş ve çıkış değerlerini şifreleyerek, yalnızca işlem yapan iki tarafın işlem gören miktarlardan haberdar olduğu artırılmış bir gizlilik seviyesi elde edilir.

Böyle bir sistem, Bitcoin protokolünün doğasında bulunan gizlilik (bir dereceye kadar) ve değiştirilebilirlik sorununu çözer. Bununla birlikte, böyle bir teknolojinin nasıl uygulanması gerektiği konusunda fikir birliğine ulaşmak zor olabilir ve bu nedenle gelişimini engelleyebilir.

Yorum Yap